Showing posts with label Social Studies. Show all posts
Showing posts with label Social Studies. Show all posts

Friday, 17 November 2023

Skeletal System

рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░

рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╣рдб्рдбिрдпों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

Bones (рд╣рдб्рдбी)

1. рд╣рдб्рдбिрдпों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиा рдСрд╕्рдЯिрдпोрд▓ॉрдЬी рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै,

2. рд╣рдб्рдбिрдпों рдХे рд░ोрдЧ рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиा рдСрд░्рдеोрд▓ोрдЬी рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

3. рд╣рдб्рдбी рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдКрддрдХ (Tissue) рд╣ै рдЬो рдХрдИ рдХोрд╢िрдХाрдУं рд╕े рдоिрд▓ рдХрд░ рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै

4. рд╣рдб्рдбी рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдХрдаोрд░ рдКрддрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।

5. рдирд╡рдЬाрдд рд╢िрд╢ु рдоें рд╣рдб्рдбिрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 300 рд╣ोрддी рд╣ै।

6. рд╡рдпрд╕्рдХों рдоें рд╣рдб्рдбिрдпों рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा 206 рд╣ोрддी рд╣ै।

7. рд╣рдб्рдбिрдпों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдХाрд░्рдмोрдиेрдЯ, рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рддрдеा Ossein рдк्рд░ोрдЯीрди рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рдмрдиा рд╣ोрддा рд╣ै।

8. рд╣рдоाрд░ी рд╣рдб्рдбी рдоें рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдХोрд╢िрдХा рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै 

  • рдУрд╕्рдЯेрдУрд╕ीрдЯे  (Osteocyte) рдХोрд╢िрдХा рдЬो рд╣рдоाрд░ी рд╣рдб्рдбी рдмрдиाрддी рд╣ै।
  • рдУрд╕्рдЯेрдУрдХ्рд▓ाрд╕्рдЯ (Osteoclast) рдХोрд╢िрдХा рдЬो рд╣рдоाрд░ी рд╣рдб्рдбी рдХी рдорд░рдо्рдордд рдХрд░рддी рд╣ै
рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░ рдХे рдХाрд░्рдп
  • рд╣рдб्рдбी рд░ुрдзिрд░ рдХोрд╢िрдХाрдУं рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддी рд╣ै।
  • рд╡рд╕ा рд╣рдоाрд░ी рд╣рдб्рдбी рдХे рд╡рд╕ीрдп рдКрддрдХ (Adipose Tissue) рдоें рд╕ंрдЧृрд╣ीрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
  • рдЦрдиिрдЬों рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдг
  • рдЕंрдЧो рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा
  • рд╣рдб्рдбी рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХो рдвांрдЪा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै।
206 рд╣рдб्рдбी
  • рдЕрдХ्рд╖ीрдп рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░ (Arial Skeletal System)
  • рдХुрд▓ рд╣рдб्рдбिрдпां - 80
  • рдЙрдкांрдЧीрдп рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░ (Appendicular Skeletal System)
  • рдХुрд▓ рд╣рдб्рдбिрдпां - 126
рдЕрдХ्рд╖ीрдп рдХंрдХाрд▓ рддंрдд्рд░ (Arial Skeletal System) рдХुрд▓ рд╣рдб्рдбिрдпां - 80
  • рдЦोрдкрдб़ी рдХी рд╣рдб्рдбी - 29
  • рдХрдкाрд▓ (Cranium) рдХी рд╣рдб्рдбी - 8
  • рдЪेрд╣рд░े рдХी рд╣рдб्рдбी - 14
  • рдХाрди рдХी рд╣рдб्рдбी 6
  • рдЧрд▓े рдХी рд╣рдб्рдбी - 1
рдЫाрддी рдХी рд╣рдб्рдбी (Chest Bone) -25
  • рдкрд╕рд▓िрдпां + 1 рд╣рдб्рдбी
  • рдкрд╕рд▓ी (Ribs) = 12 рдЬोрдб़ी (24+1= 25)  рд╣рдб्рдбी
Vertebral Column (Back Bone) - рд░ीрдв़ рдХी рд╣рдб्рдбी рдХुрд▓ - 26 рд╣рдб्рдбी 
  • 1 рд╕े 7 рдХрд╢ेрд░ुрдХी (Cervical Curve/Spine) = 7
  • 8 рд╕े 19 рдХрд╢ेрд░ुрдХी (Thorasic Spine) рд╡рдХ्рд╖ीрдп = 12
  • 20-24 рдХрд╢ेрд░ुрдХी (lumbar) = 5
  • 25 рд╡ीं рдХрд╢ेрд░ुрдХी (Sacrum) = 1
  • 26 рд╡ीं рдХрд╢ेрд░ुрдХ рдкूंрдЫ = 1
CRANIUM BONES (рдХрдкाрд▓) рдХुрд▓ - 8 рд╣рдб्рдбी
  • Sphenoid Bone рддिрддрд▓ी рдХा рдЖрдХрд░, рдпрд╣ рдмाрдХी рдХी 7 рд╣рдб्рдбिрдпों рдХो рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░рддी рд╣ै, Key Stone of Cranium (рдк्рд░рдзाрди рд╣рдб्рдбी)
  • Ethmoid bone plate рдХे рдЖрдХाрд░ рдХी рд╣рдб्рдбी рд╣ोрддी рд╣ै
  • Frontal bone - 1
  • Temporal bone - 2
  • Parietal Bone - 2
  • Ocipital Bone - 1
  • Ethmoid Bone - 1
  • Sphenoid Bone - 1
Throat Bone (рдЧрд▓े рдХी рд╣рдб्рдбी) рдХुрд▓ - 1
  • рдиाрдо - рд╣ाрдпोрдб (hyoid)
  • рдЖрдХाрд░ - U
  • рдЬीрдн рдХो рдкрдХрдб़рдХрд░ рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣рдб्рдбी
RIBS CAGE (рдкрд╕рд▓िрдпों рдХा рдкिंрдЬрд░ा) рдХुрд▓ - 25 рд╣рдб्рдбी
  • рдХुрд▓ рдкрд╕рд▓िрдпां = 12 рдЬोрдб़ी + 1 рдЫाрддी рдХी рд╣рдб्рдбी (Sterrrium)
  • 1 рд╕े 7 рдЬोрдб़ी - рд╕рдд्рдп рдкрд╕рд▓ी (True Ribs)
  • 8-9-10 рд╡ी рдЬोрдб़ी false ribs
  • 11 - 12 рд╡ीं - Floating Ribs (рдШुрдоाрд╡рджाрд░ рдкрд╕рд▓ी)
  • Frontal Attachment of ribs (рдЖрдЧे рд╕े рдЬुрдбी рд╣ुрдИ) Sternum
  • Dorsal attachment of ribs (рдкीрдЫे рд╕े рдЬुрдбी рд╣ुрдИ)-- (Back Bone)
  • рд░ीрдв़ рдХी рд╣рдб्рдбी 
Facial Bones (рдЪेрд╣рд░े рдХी рд╣рдб्рдбी) - рдХुрд▓ - 14
  • рдЪेрд╣рд░े рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╣рдб्рдбी Maxilla (рдКрдкрд░ी рдЬрдмрдб़े рдХी рд╣рдб्рдбी)
  • Nasal Bone (рдиाрдХ рдХी рд╣рдб्рдбी) = 2
  • Lacrimal Bone (рдЖंрдЦ рдоें рд╕्рдеिрдд) = 2
  • Palatine Bone (Buccal cavity)= 2
  • Zygomatic Bone (рдЧाрд▓ рдХी рд╣рдб्рдбी) = 2
  • Vomer Bone (рдиाрдХ рдХे рдмीрдЪ рдХी рд╣рдб्рдбी) = 1
  • Maxilla Bone (рдКрдкрд░ी рдЬрдмрдб़ा) - 2
  • Mandible Bone (рдиिрдЪрд▓ा рдЬрдмрдб़ा) - 1
  • Inferior nasal concha bone = 2
BEAR BONES (рдХाрди рдХी рд╣рдб्рдбी) рдХुрд▓ - 6 рд╣рдб्рдбी

рдоाрдирд╡ рдХा рдХाрди рддीрди рднाрдЧों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдоाрдирд╡ рдХे рдХाрди рдоें рдордз्рдп рднाрдЧ рдоें рддीрди рд╣рдб्рдбिрдпां рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै
  • Melius
  • Incus
  • Stapes - рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд╣рдб्рдбी рд╣ोрддी рд╣ै।

Friday, 12 May 2023

Various Units of Measurement and Weight

рд░ाрд╢ि рдоाрдд्рд░рдХ(S.I) рдк्рд░рддीрдХ
рд▓рдо्рдмाрдИ рдоीрдЯрд░ m
рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо kg
рд╕рдордп рд╕ेрдХेंрдб s
рдХाрд░्рдп рддрдеा рдКрд░्рдЬा рдЬूрд▓ J
рд╡िрдзुрдд рдзाрд░ा рдПрдо्рдкिрдпрд░ A
рдКрд╖्рдоाрдЧрддिрдХ рддाрдк рдХेрд▓्рд╡िрди K
рдЬ्рдпोрддि рддीрд╡्рд░рддा рдХैрдг्рдбेрд▓ा cd
рдХोрдг рд░ेрдбिрдпрди rad
рдаोрд╕ рдХोрдг рд╕्рдЯेрд░ेрдбिрдпрди sr
рдмрд▓ рди्рдпूрдЯрди N
рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рд╡рд░्рдЧрдоीрдЯрд░

m2

рдЖрдпрддрди рдШрдирдоीрдЯрд░ m3
рдЪाрд▓ рдоीрдЯрд░ рдк्рд░рддि рд╕ेрдХेрдг्рдб ms-1
рдХोрдгीрдп рд╡ेрдЧ рд░ेрдбिрдпрди рдк्рд░рддि рд╕ेрдХेрдг्рдб rad  s-1
рдЖрд╡ृрдд्рддि рд╣рд░्рдЯ्рдЬ Hz
рдЬрдб़рдд्рд╡ рдЖрдШूрд░्рдг рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рд╡рд░्рдЧрдоीрдЯрд░ kgm2
рд╕ंрд╡ेрдЧ рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рдоीрдЯрд░ рдк्рд░рддि рд╕ेрдХेрдг्рдб kg  ms-1
рдЖрд╡ेрдЧ рди्рдпूрдЯрди - рд╕ेрдХрдг्рдб Ns
рдХोрдгीрдп рд╕ंрд╡ेрдЧ рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рд╡рд░्рдЧрдоीрдЯрд░ рдк्рд░рддि рд╕ेрдХेрдг्рдб kgm2s-1
рджाрдм рдкाрд╕्рдХрд▓ Pa
рд╢рдХ्рддि рд╡ाрдЯ W
рдкृрд╖्рда рддрдиाрд╡ рди्рдпूрдЯрди рдк्рд░рддि рдоीрдЯрд░ Nm-1
рд╢्рдпाрдирддा рди्рдпूрдЯрди рд╕ेрдХेрдг्рдб рдк्рд░рддि рд╡рд░्рдЧ рдоीрдЯрд░ Nsm-2
рдКрд╖्рдоा рдЪाрд▓рдХрддा рд╡ाрдЯ рдк्рд░рддि рдоीрдЯрд░ рдк्рд░рддि рдбिрдЧ्рд░ी рд╕ेрдг्рдЯीрдЧ्рд░ेрдб Wm-1 oC-1
рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдКрд╖्рдоा рдЬूрд▓ рдк्рд░рддि рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рдк्рд░рддि рдХेрд▓्рд╡िрди J   kg-1K-1
рд╡िрдзुрдд рдЖрд╡ेрд╢ рдХूрд▓ॉрдо C
рд╡िрднрд╡ाрди्рддрд░ рд╡ोрд▓्рдЯ V
рд╡िрдзुрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдз рдУрдо ╬й
рд╡िрдзुрдд рдзाрд░िрддा рдлैрд░ाрдб F
рдк्рд░ेрд░рдХ рд╣ेрдирд░ी H
рдЪुрдо्рдмрдХीрдп-рдл्рд▓рдХ्рд╕ рдмेрд╡рд░ Wb
рдЬ्рдпोрддि рдл्рд▓рдХ्рд╕ рд▓्рдпूрдоेрди lm
рдк्рд░рджीрдк्рддि рдШрдирдд्рд╡ рд▓рдХ्рд╕ lx
рддрд░ंрдЧрджैрд░्рдз्рдп рдРंрдЧ्рд╕्рдЯ्рд░рдо ├Е

Various Units of Measurement and Weight
Various Units of Measurement and Weight


Saturday, 15 April 2023

Social Structure and its Features

рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╣ाрде рдкाँрд╡, рдиाрдХ, рдХाрди, рдЖँрдЦ рдПрд╡ं рдоुँрд╣ рдЖрджि рдХрдИ рдЕंрдЧों рдЕрдерд╡ा рдЗрдХाрдЗрдпों рд╕े рдоिрд▓рдХрди рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै। рдаीрдХ рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рднी рд╣ोрддी рд╣ै। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рднौрддिрдХ рд╡рд╕्рддु рдХी рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╣ोрддी рд╣ै рдЬो рдХрдИ рдЗрдХाрдЗрдпों рдпा рддрдд्рд╡ों рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै। рдпे рдЗрдХाрдЗрдпों рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрдИ рдЕंрдЧों рдЕрдерд╡ा рдЗрдХाрдЗрдпों рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрди рдЗрдХाрдЗрдпों рдоें рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╕्рдеाрдпी рдПрд╡ं рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╕рдо्рдмрди्рдз рдкाрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рдпे рдЕंрдЧ рдЕрдерд╡ा рдЗрдХाрдЗрдпाँ рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рддी рд╣ैं। рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рдмाрд╣рд░ рдХी рдЖрдХृрддि рд╡ рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै। рдЙрд╕рдХा рд╕ंрдмंрдз рдЖрди्рддрд░िрдХ рд░рдЪрдиा рд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╢рд░ीрд░ рдпा рднौрддिрдХ рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХी рднी рдПрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рднी рд╢рд░ीрд░ рдХी рддрд░рд╣ рд╣ी рдХрдИ рдЗрдХाрдЗрдпों, рдЬैрд╕े рдкрд░िрд╡ाрд░, рд╕ंрд╕्рдеाрдУं, рд╕ंрдШों, рдк्рд░рддिрдоाрдиों, рдоूрд▓्рдпों рдПрд╡ं рдкрджों рдЖрджि рд╕े рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै।


рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдЕрд░्рде рд╡ рдкрд░िрднाрд╖ाрдпें рд╡िрднिрди्рди рд╕рдоाрдЬрд╢ाрд╕्рдд्рд░िрдпों рдиे рдЬो рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдкрд░िрднाрд╖ाрдпें рджी рд╣ैं, рдЙрдирдоें рд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рдиिрдо्рди рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं-


1. рдоैрдХाрдЗрд╡рд░ рдПрд╡ं рдкेрдЬ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ “рд╕рдоूрд╣ो рдХे рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ों рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рдЬрдЯिрд▓ рдк्рд░рддिрдоाрдиों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै।"


2. рдордЬूрдорджाрд░ рдПрд╡ं рдорджाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддीрдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдмंрдзों рдХे рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рд╕्рдеाрдпी рдкрдХ्рд╖ों рд╕े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмрдирддी рд╣ै।"


3. рдЯाрд▓ рдХॉрдЯ рдкाрд░рд╕рди्рд╕ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕ंрд╕्рдеाрдУं, рдПрдЬेрди्рд╕िрдпों рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рддिрдоाрдиों рддрде рд╕ाрде рд╣ी рд╕рдоूрд╣ рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпे рдЧрдпे рдкрджों рддрдеा рдХाрд░्рдпों рдХी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рдХो рдХрд╣рддे рд╣ैं।'


4. рдХाрд░्рд▓ рдоाрдирд╣ीрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдХ्рд░िрдпा рдХрд░рддी рд╣ुрдИ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдЬाрд▓ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдФрд░ рдЪिрди्рддрди рдХी рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХा рдЬрди्рдо рд╣ोрддा рд╣ै।'


5. рдЬिрди्рд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд╡рд░ूрдкों рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕рдоूрд╣ों, рд╕рдоिрддिрдпों рддрдеा рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдПрд╡ं рдЗрди рд╕рдмрдХे рд╕ंрдХुрд▓ рдЬिрд╕рд╕े рдХि рд╕рдоाрдЬ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै, рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ैं। "


6. рдПрдЪ. рдПрдо. рдЬोрдирд╕рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдЙрд╕рдХे рдЕंрдЧों рдХे рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рд╕्рдеाрдпी рдЕрди्рддрд░्рд╕рдо्рдмрди्рдзों рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рд╕्рд╡рдпं 'рдЕंрдЧ' рд╢рдм्рдж рд╕े рд╣ी рдХुрдЫ рд╕्рдеाрдпिрдд्рд╡ рдХे рдЕंрдЧ рдХा рдЬ्рдЮाрдкрди рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХ्рдпोंрдХि рд▓ोрдЧों рдХे рдЕрди्рддрд░्рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдХृрдд्рдпों рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ोрддी рд╣ैं, рдЗрд╕рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рднी рдЗрди рдХृрдд्рдпों рдоें рдкाрдпी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдиिрдпрдоिрддрддा рдпा рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि рдХे рдЕंрд╢ों рдоें рдвूँрдвी рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП।"


7. рдм्рд░ाрдЙрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ "рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рдЕंрдЧ рдпा рднाрдЧ рдордиुрд╖्рдп рд╣ी рд╣ै, рдФрд░ рд╕्рд╡рдпं рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕ंрд╕्рдеा рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдФрд░ рдиिрдпрдоिрдд рд╕ंрдмंрдзों рдоें рд▓рдЧे рд╣ुрдП рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХी рдПрдХ рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рд╣ै।"

рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдкрд░िрднाрд╖ाрдУं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╡िрднिрди्рди рдЗрдХाрдЗрдпों, рд╕рдоूрд╣ों, рд╕ंрд╕्рдеाрдУं, рд╕рдоिрддिрдпों рдПрд╡ं рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рдо्рдмрди्рдзों рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рдПрдХ рдк्рд░рддिрдоाрд░्рд╡рдирдд рдПрд╡ं рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рдвाँрдЪा рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдЕрдкेрдХ्рд╖рддрдпा рдПрдХ рд╕्рдеिрд░ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЕрдкрд╡ाрджрд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ी рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддे рд╣ैं। 


рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ (Characteristics of Social Structure)


рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдХो рдЗрд╕рдХी рдХुрдЫ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдиिрдо्рдиांрдХिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╕рдордЭा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै- 


1. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдПрдХ рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рд╣ै : рдЗрд╕рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЬिрди рдЗрдХाрдЗрдпों 8 рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡े рдПрдХ рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрд╣ी рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рддिрдоाрди рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддी рд╣ै।


2. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рд╕्рдеाрдпी рд╣ोрддी рд╣ै : рдЗрд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЬॉрди्рд╕рди рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЬिрди рд╕рдоूрд╣ों рддрдеा рд╕ंрдШों рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै, рдЙрдирдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХрд╣ीं рдЕрдзिрдХ рд╕्рдеाрдпी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдпрджि рдХрд░्рддा рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд╕рджрд╕्рдп рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдп рддो рднी рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдХोрдИ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा।


3. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдЕрдиेрдХ рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ोрддी рд╣ैं: рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╡िрднिрди्рди рдЗрдХाрдЗрдпों рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХो рдЙрдирдХी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП, рд░ाрдЬ्рдп, рд╕рд░рдХाрд░, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рддрдеा рджрдмाрд╡ рд╕рдоूрд╣ рдПрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ैं। рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рдкंрдЪाрдпрдд, рдпुрд╡ाрдЧृрд╣ рддрдеा рдиाрддेрджाрд░ी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ैं। рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиे рдоें рдмрд╣ुрдд-рд╕ी рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдУं, рдк्рд░рдеाрдУं рддрдеा рдоूрд▓्рдпों рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ोрддा рд╣ै рддрдеा рдЗрди рд╕рднी рдХी рдЕрдкрдиी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ोрддी рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕рднी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддी рд╣ै।


4. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЕंрдЧ рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं: рдпрджि рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдЙрджाрд╣рд░рдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рджेрдЦा рдЬाрдпे рддो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдиाрддेрджाрд░ी рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ, рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рдордиोрд░ंрдЬрдиाрдд्рдордХ рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╕рдоाрдЬीрдХрд░рдг рдоें рдкрд░िрд╡ाрд░, рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдзрд░्рдо, рд╕рд░рдХाрд░, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ों рддрдеा рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдХा рд╕рдоाрди рдпोрдЧрджाрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рднी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдПँ рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд░рд╣рдХрд░ рдХिрд╕ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХो рдЙрдкрдпोрдЧी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдмрдиाрддी рд╣ैं।


5. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдоूрд▓्рдпों рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ोрддा рд╣ै : рдЗрд╕рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрди рдХे рдЕрдиेрдХ рддрд░ीрдХे, рдЬрдирд░ीрддिрдпाँ, рдк्рд░рдеाрдПँ, рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдПँ рддрдеा рдк्рд░рддीрдХ рдЗрд╕рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдХिрд╕ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрдЧी। рд╡िрднिрди्рди рд╕рдоाрдЬों рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдоूрд▓्рдп рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рднिрди्рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी рдЙрдирдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдПрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЕрди्рддрд░ рджिрдЦाрдпी рджेрддा рд╣ै।


6. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЕंрдЧ рдХे рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░рдХाрд░्рдп рд╣ोрддे рд╣ैं: рдЗрди рдк्рд░рдХाрд░्рдпों рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдоूрд▓्рдпों рддрдеा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рддिрдоाрдиों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрди рдоूрд▓्рдпों рдФрд░ рдк्рд░рддिрдоाрдиों рдоें рд╕ाрдзाрд░рдгрддрдпा рдХोрдИ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рднी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдк्рд░рдХृрддि рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдеाрдпी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।


7. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдЕрдоूрд░्рдд рд╣ोрддी рд╣ै : рдкाрд░рд╕рди्рд╕ рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХोрдИ рд╡рд╕्рддु рдЕрдерд╡ा рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХा рд╕ंрдЧрдарди рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдЕрдиेрдХ рдЗрдХाрдЗрдпों рдХी рдХाрд░्рдпрд╡िрдзिрдпों рдФрд░ рдЙрдирдХे рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд╕ंрдмंрдзों рдХा рдПрдХ рдк्рд░рддिрдоाрди рд╣ै। рдоैрдХाрдЗрд╡рд░ рдХा рдХрдерди рд╣ै рдХि рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рд╕рдоाрдЬ рдХो рджेрдЦ рдирд╣ीं рд╕рдХрддे, рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рднी рдПрдХ рдЕрдоूрд░्рдд рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕рдд्рдп рд╣ै рдХि рдкрд░िрд╡ाрд░, рдЧाँрд╡, рдЬाрддि, рд╡рд░्рдЧ, рд░ाрдЬ्рдп рддрдеा рд╡िрднिрди्рди рд╕рдоिрддिрдпाँ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдеाрдПँ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╡िрднिрди्рди рдЗрдХाрдЗрдпाँ рд╣ैं рдХिрди्рддु рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдЗрди рдЗрдХाрдЗрдпों рдХे рдмाрд╣рд░ी рд░ूрдк рд╕े рди рд╣ोрдХрд░ рдЙрд╕ рдХ्рд░рдордмрдж्рдзрддा рд╕े рд╣ै рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХे рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рддिрдоाрди рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдЕрдоूрд░्рдд рд╣ोрддी рд╣ै।


8. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╕рджैрд╡ рд╕ंрдЧрдарди рд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрддा : рдпрд╣ рдз्рдпाрди рд░рдЦрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕ंрдЧрдарди рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддी рд╣ै рдкрд░рди्рддु рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдХुрдЫ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдерд╡ा рдЗрдХाрдЗрдпाँ рднी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं рдЬिрдирдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдиिрдпрдоों рдХे рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рд╣ो। рдЗрд╕े рдорд░्рдЯрди рдиे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдиिрдпрдорд╣ीрдирддा' рдХрд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдХी рджрд╢ा рд╕े рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рдоें рдЙрди рд╕рднी рджрд╢ाрдУं рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рд╕ंрдЧрдарди рдФрд░ рд╡िрдШрдЯрди рдХे рддрдд्рд╡ों рдХा рдмोрдз рдХрд░ाрддी рд╣ैं।


9. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕्рдеाрдиीрдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддी рд╣ै : рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें, рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЙрд╕рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рднौрдЧोрд▓िрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЬрдм рдХрднी рдЗрди рджрд╢ाрдУं рдЕрдерд╡ा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै, рддрдм рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдк-рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдоें рднी рдХुрдЫ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै, рдпрдж्рдпрдкि рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें рдЬрд▓्рджी рд╣ी рдХोрдИ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा।


рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдПрдХ рд╡ाрд╣्рдп рд░ूрдк рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдмрд╣ुрдд-рд╕े рд╕рдоूрд╣ों, рд╕ंрд╕्рдеाрдУं, рд╕рдоिрддिрдпों рддрдеा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХा рдпोрдЧрджाрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрди рд╕рднी рдЗрдХाрдЗрдпों рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХो рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиा рднी рдХрд╣ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।


Social Structure and its Features
Social Structure and its Features


Thursday, 15 December 2022

The Achievements of Louis XIV

рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों 

рд▓ुрдИ рддेрд░рд╣рд╡ें рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЙрд╕рдХा рдкुрдд्рд░ рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдл्рд░ांрд╕ рдХा рд╢ाрд╕рдХ рдмрдиा। рдЬрдм рд╡рд╣ рдЧрдж्рджी рдкрд░ рдмैрдаा рддрдм рд╡рд╣ рдоाрдд्рд░ 5 рд╡рд░्рд╖ рдХा рдеा। рдоाँ рдРрди рдСрдл рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдЙрд╕рдХी рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдХा рдмрдиी рд╡ рдоेрдЬाрд░िрди рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдмрдиा, рдХिрди्рддु рдоेрдЬाрд░िрди рдиे рдЗрд╕ рдкрдж рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рд▓ुрдИ рд╕े рдкेрд╢ рдХी рдЬрдм рд╡рд╣ рдоृрдд्рдпु рдХे рдиिрдХрдЯ рдеा । рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рд╕ंрд╕рджीрдп рд╢ाрд╕рдХ рдХा рдкрдХ्рд╖рдзрд░ рдирд╣ीं рдеा। рд╡рд╣ рдиिрд░ंрдХुрд╢ рд╢ाрд╕рди рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд░рдЦрддा рдеा। "рдоैं рд╣ी рд░ाрдЬ्рдп рд╣ूँ" рдРрд╕ा рд╡рд╣ рдХрд╣ा рдХрд░рддा рдЙрд╕рдХे рд╕рдордп рдоें рд╕्рдЯेрдЯ्рд╕ рдЬрдирд░рд▓ рдХी рдмैрдардХ рдПрдХ рднी рдмाрд░ рдирд╣ीं рд╣ुрдИ। рд╡рд╣ рд╢ाрдирд╢ौрдХрдд рднрд░ा рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХा рд╢ौрдХीрди рдеा । рд╡рд╣ 72 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рддрдХ рдл्рд░ांрд╕ рдХा рдиिрд░ंрдХुрд╢ рд╢ाрд╕рдХ рдмрдиा рд░рд╣ा।

рд╢ेрд╡ाрдЗрд▓ рдХे рд╡िрдЪाрд░ рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рд╣ैं, "рд╡рд╣ рд╢ाрд╕рди рдХे рдкूрд░्рдг рд╕рдд्рддा рд╕рдо्рдкрди्рди рд╢ाрд╕рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрд░ंрдХुрд╢ рд░ूрдк рд╕े рд╢ाрд╕рди рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рдеा। рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддि рдХा рд╡рд╣ рд╕्рд╡рдпं рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдиिрд░्рджेрд╢рдХ рдеा।" рд▓ॉрд░्рдб рдПрдХ्рдЯрди рдиे рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХे рдмाрд░े рдоें рдХрд╣ा- "рдЖрдзुрдиिрдХ рдХाрд▓ рдоें рдЬрди्рдо рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рд╢ाрд╕рдХों рдоें рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рд╕рдмрд╕े рдпोрдЧ्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдеा । "

рдбेрд╡िрдб рдСрдЧ рдиे рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рд▓िрдЦा- рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдЗрд╕ рдмाрдд рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рдеा рдХि рд░ाрдЬрдд्рд╡ рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХृрддि рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЙрд╕рдоे рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рдЪрддुрд░ाрдИ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП। рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХो рдк्рд░рд╢्рди рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиे рдХी рдЖрджрдд рдеी। рдЙрд╕рдХी рд▓ाрднрдк्рд░рдж рд╕ूрдЪрдиा рдХा рд╕рдоीрдХрд░рдг рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рд╣ी рд╡рд╕्рддु рдмрдиाрдХрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдоे рд▓ाрдиे рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рдРрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдеी рдЬो рдк्рд░ाрдпः рдЙрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдоें рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ें рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрддрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै, рдХिрди्рддु рдпрд╣

рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै рдХि рд╕ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡े рдХो рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ рдоें рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рдоंрдд्рд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рдеे рдЬिрдирдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдиिрдо्рдирд╕्рддрд░ीрдп рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рд╣ुрдИ। рд╕ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рд╕्рд╡рдпं рдХрд╣ा рдХрд░рддा рдеा - рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдХрд░рдиा рд╢ाрд╕рдХ рдХा рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ै рдЬो рд╢ाрд╕рдХ рдкрд░िрд╢्рд░рдо рд╕े рдЬी рдЪुрд░ाрддे рд╣ैं рдЙрдирдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдХृрддрдШ्рди рдФрд░ рдордиुрд╖्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЕрди्рдпाрдпी рд╣ोрдиा рдкреЬेрдЧा।

рд╡ाрд▓्рдЯेрдпрд░ рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै-рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдХा рдорд╣ाрди рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдеा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдХाрд▓ рдХो рдПрдХ рдорд╣ाрди рдХाрд▓ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЬिрд╕рдоें рдл्рд░ांрд╕ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рджिрди-рдк्рд░рддिрджिрди рдмреЭा рдФрд░ 17рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рддрдХ рдл्рд░ांрд╕ рдХो рд╕ुрдИ рдиे рдпूрд░ोрдк рдХो рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рджेрд╢ рдмрдиा рджिрдпा।

рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рд╢ाрд╕рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдПрд╡ं рдЧृрд╣ рдиीрддि рд▓ुрдИ рдиे рд░िрд╢рд▓ू рдХी рд╢ाрд╕рди рдХो рд╣ी рдорд╣рдд्рд╡ рджिрдпा। рд╢ाрд╕рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ:

1. рд╕्рдЯेрдЯ्рд╕ рдЬрдирд░рд▓ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдоें рдХрдоी : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡े рдиे рдиिрд░ंрдХुрд╢ рд╢ाрд╕рди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕्рдЯेрдЯ्рд╕ рдЬрдирд░рд▓ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдоें рдХрдоी рдХी рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдХрдо рд╣ी рдЗрд╕рдХे рдЕрдзिрд╡ेрд╢рди рдмुрд▓ाрдпे। 

2. рд╢ाрд╕рди рдХी рдЖрди्рддрд░िрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рджिрдпा : рд▓ुрдИ рдЕрдЪ्рдЫी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЬाрдирддा рдеा рдХि рдЬрдм рддрдХ рд╢ाрд╕рди рдХी рдЖंрддрд░िрдХ рд╕्рдеिрддि рдЕрдЪ्рдЫी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी рддрдм рддрдХ рд╢ाрд╕рди рдоें рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рд╕ुрдзाрд░ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЙрд╕рдиे рд╢ाрд╕рди рдХी рдЕрди्рджрд░ूрдиी рдоाрдорд▓ों рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рджिрдпा।

3. рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рд╢ाрд╕рди рдоें рдк्рд░рдоुрдЦрддा : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рд╢ाрд╕рди рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрджों рдкрд░ рд╕े рдорд╣рдд्рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ी рд▓ोрдЧों рдХो рд╣рдЯाрдХрд░ рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрджों рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧ рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХे рдк्рд░рддि рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢्рд░рдж्рдзा рд░рдЦрддे рдеे। рдЫेрд╡рд░ рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै-рд▓ुрдИ рдоिрдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдХрд▓ा рдоें рджрдХ्рд╖ рдеा। рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдЕрдиेрдХ рдпोрдЧ्рдп рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд╕ाрде рдХाрд▓्рд╡рд░्рдЯ рдХो рдл्рд░ांрд╕ рдХा рд╡िрдд्рддрдоंрдд्рд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा।

4. рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рджेрдиा : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдЕрдЪ्рдЫी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЬाрдирддा рдеा рдХि рдЬрдм рддрдХ рдл्рд░ांрд╕ рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рддрдм рддрдХ рдл्рд░ांрд╕ рдХा рдЪрд╣ुँрдоुрдЦी рд╡िрдХाрд╕ рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ै। рдмिрдиा рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рд╕्рдеाрдкिрдд рдирд╣ीं рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдиे рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा। 

5. рдирдпे рдХрд░ों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдРрд╕े рдХрд░ों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЬो рдкूрд░्рд╡ рдоें рдирд╣ीं рд▓рдЧाрдпे рдЬाрддे рдеे рдЬिрд╕рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрддा рдеा। рдзрди рдХे рдЕрднाрд╡ рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХाрд░्рдпों рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рдеा। 

6. рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा : рдпोрдЧ्рдп рд▓ोрдЧों рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдП рдЬो рд╢ाрд╕рди рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рд╣рдпोрдЧ рджे рд╕рдХे рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡े рдиे рдЕрдиेрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी। рдирдпे рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдЦुрд▓рдиे рд╕े рдл्рд░ांрд╕ рдоें рдХрд▓ा рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рдк्рд░рдЧрддि рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा।

7. рд░िрдХ्рдд рд░ाрдЬрдХोрд╖ рдХो рдзрди рд╕े рднрд░ рджेрдиा : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡े рдиे рдЕрдкрдиे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдХे : рджौрд░ाрди рд░िрдХ्рдд рд░ाрдЬрдХोрд╖ рдХो рдзрдирдзाрди्рдп рд╕े рднрд░ рджिрдпा। рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдпुрдж्рдзों рдФрд░ рд╕ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рджрд░рдмाрд░ рдХी рд╢ाрдирд╢ौрдХрдд рдХे рд▓िрдП рдХाрд▓्рд╡рд░्рдЯ рдиे рд╣ी рдзрди рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЧ्рд░ाрдг्рдЯ рдорд╣ोрджрдп рдиे рд▓िрдЦा рд╣ै- "рдХाрд▓्рд╡рд░्рдЯ рдХे рд╕ुрдзाрд░ों рд╕े рдл्рд░ांрд╕ рдоें рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЙрди्рдирддि рд╣ुрдИ। рдк्рд░рдЬा рдзрдиी рд╣ुрдИ рдФрд░ рд░ाрдЬा рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдмрдиा।" 

8. рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕ुрдзाрд░ : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡े рдиे рджेрд╢ рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдмрдв़ाрдпा рдЬिрд╕рд╕े рджेрд╢ рдХी рдзрди рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рдФрд░ рдк्рд░рдЬा рднी рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ुрдИ। рдЙрд╕рдиे рд░ाрдЬрджрд░рдмाрд░ рдХी рд╢ाрди-рд╢ौрдХрдд рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕ेрдиा рдХो рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рднी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдзрди-рд╡्рдпрдп рдХिрдпा। рдл्рд░ांрд╕ рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕े рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ। рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЗрдЯрд▓ी, рдЬрд░्рдордиी, рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рд╕े рдл्рд░ांрд╕ рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрдИ рдЧुрдгा рдмрдв़ рдЧрдпा рдеा। рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕्рдерд▓ рдПрд╡ं рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧ рджोрдиों рдоाрд░्рдЧों рд╕े рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЖрдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ।

9. рдпाрддाрдпाрдд рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рд╕ुрдзाрд░ : рдЙрд╕рдиे рдЖрд╡ाрдЧрдорди рдХे рд▓िрдП рдирдпे рдпाрддाрдпाрдд рдХे рд╕ाрдзрдиों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХिрдпा। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдирд╡ीрди рдоाрд░्рдЧों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рд╡ाрдпा। рдЙрд╕рдХा рдоाрдирдиा рдеा рдХि рдЬрдм рддрдХ рджेрд╢ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЖрд╡ाрдЧрдорди рдХे рд╕рдоुрдЪिрдд рд╕ाрдзрдиों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी рддрдм рддрдХ рдФрдж्рдпोрдЧीрдХрд░рдг рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЙрди्рдирддि рдирд╣ीं рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЙрд╕рдиे рдЕрдиेрдХ рдирд╣рд░ों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рд╡ाрдпा। 

10. рдХृрд╖ि рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕ुрдзाрд░ : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдЦाрдж्рдпाрди्рди рд╕ंрдХрдЯ рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХृрд╖ि рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕ुрдзाрд░ рдХाрд░्рдп рдХिрдпे। рдЙрд╕рдиे рдРрд╕े рдирд╡ीрди рдкрдж्рдзрддि рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЬिрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХृрд╖ि рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ो рд╕рдХे। рдХृрд╖ि рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдпрди्рдд्рд░ीрдХрд░рдг рдХो рдмреЭाрд╡ा рджिрдпा। рдХृрд╖ि рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХे рд▓िрдП рдирд╡ीрди рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ाрдПँ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рд╡ाрдпी। рдХृрд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдлрд╕рд▓ों рдХी рдмुрд╡ाрдИ рдХे рд╕рдордп рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдзрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी।

рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рдзाрд░्рдоिрдХ рдиीрддि

рдЧैрд▓िрдХрди рд▓िрдмрд░्рдЯीрдЬ рдиाрдордХ рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрд╕рдиे рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдХि рдкोрдк рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХेрд╡рд▓ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╣ै рдФрд░ рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдкोрдк рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдирд╣ीं рд╣ै। рдкोрдк рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдиे рдХी рдЦुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдХोрдИ рдЪिрди्рддा рдирд╣ीं рдХी।

рд╣ेрдЬ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, "рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдЪрд░्рдЪ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдПрдХрддा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рдеा। рдкोрдк рдиे рдЬрдм рдЗрд╕рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा рддो рд╡рд╣ рдкोрдк рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдоें рднी рдирд╣ीं

рд╣िрдЪрдХिрдЪाрдпा।" рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯेрдг्рдЯों рдкрд░ рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯेрдг्рдЯों рдкрд░ рдЕрдиेрдХ рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ рдХिрдпे рдЬिрд╕рд╕े рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрдиा рджेрд╢ рдл्рд░ांрд╕ рдЫोрдб़рдиा рдЙрдЪिрдд рд╕рдордЭा рдФрд░ рд▓ुрдИ рдХे рд╢рдд्рд░ुрдУं рд╕े рдЬा рдоिрд▓े। рдЗрд╕рд╕े рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рд╣ाрдиि рд╣ुрдИ।

рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдХी рд╡िрджेрд╢ рдиीрддि

рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдЕрдкрдиी рд╡िрджेрд╢ рдиीрддि рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдмिрди्рджुрдУं рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рджिрдпा рдЬो рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╣ैं-

1. рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рд╡िрд╕्рддाрд░ рдкрд░ рдмрд▓ : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ाँ рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХी рднाँрддि рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдкрдиे рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдЗрди्рдЫुрдХ рдеा। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдиे рд╡ैрджेрд╢िрдХ рдоाрдорд▓ों рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдХрдаोрд░рддाрдкूрд░्рдг рддрд░ीрдХे рд╕े рдХिрдпा। 2. рд╢рд╕्рдд्рд░ीрдХрд░рдг рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рджेрд╢ рдХो рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрдд्рдпाрдзुрдиिрдХ рд╣рдеिрдпाрд░ों рд╕े рдкрд░िрдкूрд░्рдг рдмрдиाрдиे рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЬिрд╕рд╕े рд╢рдд्рд░ु рд╕ेрдиा рд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдиिрдкрдЯा рдЬा рд╕рдХे।

3. рдЙрдЪ्рдЪ рдЧुрдк्рддрдЪрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдПрд╡ं рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рдЕрдиुрдХूрд▓ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ : рдоेрдЬाрд░िрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрд╕рдиे рдРрд╕े рджेрд╢ों рдХी рдПрдХ рд╕ूрдЪी рдмрдиाрдпी рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХो рд╡ैрджेрд╢िрдХ рдоाрдорд▓ों рдоें рд╕рд╣рдпोрдЧ рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рдеा। рдЧुрдк्рддрдЪрд░ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХो рдкुрдирд░्рдЧрдаिрдд рдХिрдпा рддाрдХि рдХोрдИ рдЖрдзी рдЕрдзूрд░ी рд╕ूрдЪрдиा рд╣ी рдирд╣ीं рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ो рд╕рдХे।

4. рд╡ैрджेрд╢िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдмрд▓ : рд▓ुрдИ рдЪौрджрд╣рд╡ें рдиे рдЕрдкрдиे рд╡ैрджेрд╢िрдХ рдоाрдорд▓ों рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡ैрджेрд╢िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдз्рдпाрди рджिрдпा। рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдиिрдХрдЯрд╡рд░्рддी рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдмेрдЪрдХрд░ рдзрди рдХрдоाрдиा рдЪाрд╣рддा рдеा।

The Achievements of Louis XIV
The Achievements of Louis XIV

End of Articles... Thank You...

Friday, 18 November 2022

Treaty of Nanking

 рдиाрдирдХिंрдЧ рдХी рд╕ंрдзि 


29 рдЕрдЧрд╕्рдд, 1842 рдХो рдЪीрди рдФрд░ рдм्рд░िрдЯेрди рдоें рд╕рдордЭौрддा рд╣ो рдЧрдпा। рдпрд╣ рд╕рдордЭौрддा рдиाрдирдХिंрдЧ рдХो рд╕рди्рдзि рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рди्рдзि рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢рд░्рддें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдеीं- 


(рдХ) рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдЪीрди рдХे рдкाँрдЪ рд╡рди्рджрд░рдЧाрд╣ рдХैंрдЯрди (Canton ), рдЕрдоॉрдп (Amoy) рдлूрд▓ों (Phoolon), рдиिंрдЧрдкो (Ningpo) рдПрд╡ं рд╕ंрдШाрдИ (Shanghai) рдЦोрд▓ рджिрдпे рдЧрдпे рдЬрд╣ाँ рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╡ाрдгिрдЬ्рдпрджूрдд рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдоिрд▓ рдЧрдпा।


(рдЦ) рд╣ांрдЧрдХांрдЧ рдХा рдж्рд╡ीрдк рд╕рджा рдХे рд▓िрдП рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХो рдоिрд▓ рдЧрдпा। 


(рдЧ) рд╡िрджेрд╢ी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЪीрдиी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХे рд╕ंрдЧрдарди рдХो рд╣ांрдЧ рдХो рднंрдЧ рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рддाрдХि рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХो рдЪीрдиी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рд╕े рд╕ीрдзे рдХ्рд░рдп-рд╡िрдХ्рд░рдп рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджे рджिрдпा рдЧрдпा। (рдШ) рдЪीрди рдоें рдЖрдпाрдд-рдиिрд░्рдпाрдд рдХे рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдХी рджрд░ें рдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рджी рдЧрдИ। рдкाँрдЪ рдк्рд░рддिрд╢рдд (рдоूрд▓्рдпाрдиुрд╕ाрд░) рддрдЯ рдХрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।


(рдб़) рдЪीрди рдиे рджो рдХрд░ोрдб़ рджрд╕ рд▓ाрдЦ рдбाрд▓рд░ рджेрдиा рдоाрди рд▓िрдпा। рдЗрд╕рдоें рд╕ाрда рд▓ाрдЦ рдбाрд▓рд░ рддो рдХँрдЯрди рдоें рдЕрдлीрдо рдЬрдм्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмрджрд▓े рдХ्рд╖рддिрдкूрд░्рддि, рддीрд╕ рдЬाрдЦ рдбाрд▓рд░ рд╣ाँрдЧ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХे рдкाрд╕ рдмрдХाрдпा рддрдеा рдПрдХ рдХрд░ोрдб़ рдмीрд╕ рд▓ाрдЦ рдбाрд▓рд░ рдпुрдж्рдз рдХ्рд╖рддिрдкूрд░्рддि рдеी।


(рдЪ) рдпрд╣ рдк्рд░рдмंрдз рдоाрди рд▓िрдпा рдЧрдпा рдХि рдоुрдЦ्рдп рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдФрд░ рдЪीрдиी рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдкрдд्рд░-рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो 'рдк्рд░ाрд░्рдердиा-рдкрдд्рд░' рди рдХрд╣рдХрд░ 'рд╕рди्рджेрд╢ рдкрдд्рд░' рдХрд╣ा рдЬाрдПрдЧा।


(рдЫ) рдпрд╣ рдоाрди рд▓िрдпा рдЧрдпा рдХि рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдкрд░ рдоुрдХрджрдоें рдЙрди्рд╣ीं рдХे рдХाрдиूрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдФрд░ рдЙрди्рд╣ीं рдХी рдЕрджाрд▓рдд рдоें рдЪрд▓ेंрдЧे।


(рдЬ) рдпрд╣ рднी рдиिрд╢्рдЪрдп рд╣ुрдЖ рдХि рдЬो рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдЕрди्рдп рд╡िрджेрд╢िрдпों рдХो рджी рдЬाрдПрдЧी, рд╡े рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдЗрди्рд╣ें рднी рджी рдЬाрдПрдЧी।


рдиाрдирдХिंрдЧ рдХी рд╕ौंрдз рдЪीрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпंрдд рдЕрдкрдоाрдирдЬрдирдХ рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдИ। рдЗрд╕рдиे рдоंрдЪू рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдХрдордЬोрд░ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджी। рдпрд╣ рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдпा рдХि рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдпрд╡ाрдж рдХा рд╡िрд░ोрдз рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬिрд╕ рдЕрдлीрдо рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рдмंрдж рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдпुрдж्рдз рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा, рд╡рд╣ рдЬ्рдпों рдХा рдд्рдпों рдмрдиा рд░рд╣ा। рдк्рд░рд╕ंрдЧрд╡рд╢, рдоंрдЪ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╣ाрд░рдХрд░ рдм्рд░िрдЯेрди рд╕े рдиाрдирдХिंрдЧ рдХी рд╕ंрдзि рдХो рдЗрд╕ рд╕ंрдзि рдоें 13 рдзाрд░ाрдПँ рдеीं। рдпрд╣ рд╕ंрдзि рдЪीрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрджेрд╢ी рд╣рдорд▓ाрд╡рд░ों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдкрди्рди рдХी рдЧрдИ рдкрд╣рд▓ी рдЕрд╕рдоाрди рд╕ंрдзि рдеी। рдЗрд╕ рд╕ौंрдз рдоें рдоुрдЦ्рдпрддрдпा рдпрд╣ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдХि рдХ्рд╡ांрдЧрдЪो, рдлूрдЪрдУ, рд╢्рдпाрдорди, рдиिंрдЧрдкो рдФрд░ рд╢ंрдзाрдИ-рдЗрди рдкाँрдЪों рд╢рд╣рд░ों рдХो рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЦोрд▓ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा; рд╣ांрдЧрдХांрдЧ рдм्рд░िрдЯेрди рдХो рджे рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдЪीрди рдм्рд░िрдЯेрди рдХो 2 рдХрд░ोрдб़ 10 рд▓ाрдЦ рдЪाँрджी рдХे рдбाрд▓рд░ (рд╕िрдХ्рдХे) рд╣рдЬाрдиे рдХे рддौрд░ рдкрд░ рджेрдЧा। рдЗрд╕рдоें рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рднी рдеी рдХि рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдоाрд▓ рдХे рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдкрд░ рд▓рдЧрдиेрд╡ाрд▓ा рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рджोрдиों рджेрд╢ों рдХी рдмाрддрдЪीрдд рдХे рдЬрд░िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।


1843 рдИреж рдоें рдм्рд░िрдЯेрди рдиे рдоंрдЪू рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдордЬрдмूрд░ рдХрд░ рдиाрдирдХिंрдЧ рд╕ौंрдз рдХे рдкूрд░рдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдЪीрди рдХे рдкाँрдЪ рд╢рд╣рд░ों рдоें рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕े рд╕ंрдмрдж्рдз рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी' рдФрд░ 'рдЪीрди рдм्рд░िрдЯेрди рд╣рдорди рд╕ंрдзि' рдкрд░ рднी рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХрд░рд╡ा рд▓िрдП। рдЗрди рджोрдиों рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдоें рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЧрдИ рдХि рдм्рд░िрдЯेрди рдХा рдЬो рднी рдоाрд▓ рдЪीрди рдоें рдЖрдпाрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдпा рдЪीрди рд╕े рдмाрд╣рд░ рднेрдЬा рдЬाрдПрдЧा рдЙрд╕рдкрд░ 5 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдирд╣ीं рд▓рдЧेрдЧा, рддрдеा рд╕ंрдзि рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдкाँрдЪ рд╢рд╣рд░ों рдоें рдЕंрдЧрд░ेрдЬों рдХो рдЕрдкрдиी рдмрд╕्рддिрдпाँ рдмрд╕ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрдЯ्рдЯे рдкрд░ рдЬрдоीрди рд▓ेрдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рд╣ोрдЧी। (рдЗрд╕ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕े рдЪीрди рдоें рд╡िрджेрд╢िрдпों рдХे рд▓िрдП рдкрдЯ्рдЯे рдкрд░ рднूрдоि рд▓ेрдиे' рдФрд░ рдЙрд╕рдкрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдмрд╕्рддिрдпाँ рдмрд╕ाрдиे рдХा рд░ाрд╕्рддा рдЦुрд▓ рдЧрдпा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдм्рд░िрдЯेрди рдиे рдЪीрди рдХी рдзрд░рддी рдкрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдХाрдиूрди рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдФрд░ 'рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ुрд╡िрдзाрдк्рд░ाрдк्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХा рд╡рд░्рддाрд╡' рдкाрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рднी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓िрдпा।


1844 рдИреж рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдл्рд░ांрд╕ рдиे рдоंрдЪू рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдХ्рд░рдорд╢ः 'рдЪीрди-рдЕрдоेрд░िрдХा рд╡ांрдЧрд╢्рдпा рд╕ाँрдз' рдФрд░ 'рдЪीрди-рдл्рд░ांрд╕ рд╡्рд╣ांрдЧрдлू рд╕ंрдзि рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХрд░рдиे рдХो рдмाрдз्рдп рдХिрдпा। рдЗрди рджो рд╕ंрдзिрдпों рдХे рдЬрд░िрдП рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдл्рд░ांрд╕ рдиे рдЪीрди рд╕े рдк्рд░ाрджेрд╢िрдХ рднूрдоि рд╡ рд╣рд░्рдЬाрдиे рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдмाрдХी рд╕рднी рдРрд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ाрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓िрдП рдЬिрдирдХी рдЪрд░्рдЪा рдиाрдирдХिंрдЧ рд╕ोрдз рдПрд╡ं рдЙрд╕рд╕े рд╕ंрдмрдж्рдз рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдоें рдХी рдЧрдИ рдеी। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдЕрдоेрд░िрдХिрдпों рдиे рдЕрдкрдиे рджेрд╢ рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЪीрдиी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ों рдоें рдпुрдж्рдзрдкोрдд рднेрдЬрдиे рдФрд░ рдкाँрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рд╢рд╣рд░ों рдоें рдЪрд░्рдЪ рдПрд╡ं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдмрдиाрдиे рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ाрдзिрдХाрд░ рднी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓िрдП। рдЗрд╕ी рджौрд░ाрди рдл्рд░ांрд╕ीрд╕ी рднी рдоंрдЪू рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЗрд╕ рдмाрдд рдХे рд▓िрдП рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЧрдП рдХि рд╡рд╣ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ों рдоें рд░ोрдорди рдХैрдеोрд▓िрдХों рдХी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдкрд░ рд▓рдЧा рдк्рд░рддिрдмंрдз рдЙрдаा рд▓ें, рддाрдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдЗрдЪ्рдЫाрдиुрд╕ाрд░ рдзрд░्рдо рдк्рд░рдЪाрд░ рдХрд░ рд╕рдХें। рдЬрд▓्рджी рд╣ी рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯेंрдЯ рдоिрд╢рдирд░िрдпों рдиे рднी рдпрд╣ рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓िрдпा।


рдиाрдирдХिंрдЧ рдХी рд╕ंрдзि рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдЕрд╕рдоाрди рд╕ंрдзिрдпों рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рд╣ोрдиे рдХे рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЪीрди рдПрдХ рдк्рд░рднुрд╕рдд्рддा рд╕ंрдкрди्рди рджेрд╢ рдирд╣ीं рд░рд╣ा। рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╡िрджेрд╢ी рдоाрд▓ рдЖрдиे рд╕े рдЪीрди рдХी рд╕ाрдоंрддी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдзीрд░े-рдзीрд░े рдХिрди्рддु рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрдШрдЯिрдд рд╣ोрдиे рд▓рдЧी। рддрдм рд╕े рдЪीрди рдПрдХ рдЕрд░्рдж्рдз-рдФрдкрдиिрд╡ेрд╢िрдХ рдФрд░ рдЕрд░्рдж्рдз-рд╕ाрдоंрддी рд╕рдоाрдЬ рдоें рдмрджрд▓рддा рдЧрдпा। рдЪीрдиी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдкूँрдЬीрдкрддिрдпों рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░्рд╡िрд░ोрдз рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░рдзाрди рдЕंрддрд░्рд╡िрд░ोрдз рдмрди рдЧрдпा। рдЗрд╕ी рд╕рдордп рд╕े рдЪीрди рдХे рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рдЖंрджोрд▓рди рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рднी рджोрд╣рд░ा рд╣ो рдЧрдпा рдЕрд░्рдеाрдд рдШрд░ेрд▓ू рд╕ाрдоंрддी рд╢ाрд╕рдХों рдХे рд╡िрд░ूрдж्рдз рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡िрджेрд╢ी рдкूँрдЬीрд╡ाрджी рдЖрдХ्рд░рдордгрдХाрд░िрдпों рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдиा ।


рдЕрдлीрдо рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рдЪीрдиी рдЬрдирддा рд╡िрджेрд╢ी рдкूँрдЬीрдкрддिрдпों рдФрд░ рдШрд░ेрд▓ू рд╕ाрдоंрддрд╡ाрджी рддрдд्рд╡ों рдХे рджोрд╣рд░े рдЙрдд्рдкीрдб़рди рдХा рд╢िрдХाрд░ рд╣ो рдЧрдИ рддрдеा рдЙрд╕рдХे рдХрд╖्рдЯ рдмрдв़рддे рдЧрдпे। 1841 рдИреж рд╕े 1850 рдИреж рдХे рджौрд░ाрди рджेрд╢ рдоें 100 рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХिрд╕ाрди-рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рд╣ुрдП। 1851 рдИреж рдоें рдЕрдиेрдХ рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рд╡्рд░िрджोрд╣рд░ूрдкी рдзाрд░ाрдУं рдиे рдЖрдкрд╕ рдоें рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдк्рд░рдЪंрдб рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдЕрд░्рдеाрдд рддाрдИрдкिंрдЧ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдХा рд░ूрдк рд▓े рд▓िрдпा।


Treaty of Nanking
Treaty of Nanking

End of Articles.... Thanks...

Contact Form

Name

Email *

Message *